Bạn biết gì về bánh mì pita?

Bánh mì pita Ả Rập có lịch sử lâu đời và nhiều loại. Phóng viên "Thời báo Toàn cầu" đã nếm thử nhiều loại bánh mì dẹt từ các nước Ả Rập. Chúng có đặc điểm riêng về hương vị, thành phần và phương pháp sản xuất. Thống kê cho thấy một số nước Ả Rập gặp vấn đề về số lượng, trọng lượng, nguyên liệu hoặc nguồn cung bánh, và thế giới Ả Rập đang trải qua "cuộc khủng hoảng bánh mì lớn". Là lương thực chính của hầu hết người dân các nước Ả Rập, giá bánh cao có thể gây ra khủng hoảng chính trị và xã hội.

Nhiều loại bánh mì pita

Bánh mì pita, là lương thực chính của người Ả Rập, xứng đáng với điều đó. Thông thường, bánh mì pita được phục vụ miễn phí trong các nhà hàng Ả Rập. Bánh mì dẹt Ả Rập được nướng, chia làm hai loại: sản xuất bằng máy bởi dây chuyền sản xuất bánh mì pita và làm thủ công. Bánh mì pita mới nướng có hai lớp, bên ngoài cháy xém, bên trong mềm, bốc hơi và phồng lên như một quả bóng da nhỏ. Các nước Ả Rập khác nhau có các loại bánh khác nhau.

Ví dụ, bánh mì dẹt Lebanon, rất phổ biến ở các nước Ả Rập, phẳng và chắc, rất dai, và có dư vị ngọt sau khi ăn. Nhiều loại bánh mì dẹt Jordan được nướng trên đá, hình dạng không đều và đặc biệt, khi ăn rất dai. Bánh mì dẹt Morocco dày và to, rất lớn, ăn rất ngon và có cảm giác no. Người Bedouin ở các nước vùng Vịnh như Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Ả Rập Xê Út vẫn đơn giản, dùng thùng sắt bỏ đi để nướng bánh mì pita. Mặc dù hình thức và điều kiện vệ sinh không được như ý, nhưng vẫn có thể xua tan cơn đói. Ngoài bột gạo truyền thống, còn có một loại bánh mì dẹt Ai Cập được nướng bằng bột thô hoặc thêm một ít cám chứa chất xơ thô. Mặc dù hơi thô khi ăn, nhưng nó chứa các nguyên tố vi lượng và tốt cho sức khỏe.

Khi bạn đến thăm nhà một người Ả Rập, bạn sẽ thấy một giỏ đầy bánh mì pita ở giữa bàn, và hàng chục đĩa lớn nhỏ được đặt xung quanh như những ngôi sao xung quanh mặt trăng. Các món ăn đầy màu sắc trên đĩa thật lóa mắt. Có salad cà chua đỏ tươi, dưa chuột muối xanh, rau diếp xanh mướt, thì là thái nhỏ, sốt holmes truyền thống của Ả Rập, tahini trắng đặc trưng, và thịt cừu sống băm nhuyễn, cùng đủ loại món nguội không mấy nổi tiếng. Để ăn những "món nguội" này, phải có bánh mì kèm, và bánh mì đóng vai trò "phác họa và dẫn dắt". Người Ả Rập sẽ la lên khi ăn: "Thêm bánh mì pita nữa!"

Sau khi ăn bánh mì dẹt và món nguội, các món nóng được dọn lên. Hầu hết thịt và cá được nướng hoặc chiên. Lúc này, bánh mì pita đóng vai trò quan trọng trong việc phục vụ món ăn. Một số người ăn rau, một số ăn thịt. Một số người có thói quen ăn vài miếng bánh mì pita sau khi ăn các món cứng vào cuối bữa.

Ở Ai Cập, những người cầu kỳ hơn khi ăn bánh mì pita thường nhồi một ít "team" (một loại thịt viên chay ở Ai Cập), thịt nướng hoặc dưa cải muối tự làm vào bánh mì dẹt, chấm với tương đậu fava hầm hoặc sốt holmes, sau đó kèm với một ít ô liu mặn, chua và sảng khoái. Phóng viên "Thời báo Toàn cầu" hàng ngày tiếp xúc với những người thuộc tầng lớp thấp ăn bánh mì dẹt ba bữa một ngày. Nếu có thể có "Fuer" (đậu fava) làm món ăn kèm, cuộc sống sẽ vô cùng hạnh phúc.

Trong tiếng Ai Cập bản địa, nghĩa gốc của bánh mì pita là "sự sống". Người Ả Rập thường nói về bánh mì dẹt. Có một câu tục ngữ ở các nước Ả Rập: Dù bánh mì có to đến đâu cũng không thể lớn hơn cái nồi. Dùng mối quan hệ giữa bánh mì và nồi để miêu tả một người có tầm nhìn lớn và phạm vi rộng.

Bánh mì dẹt: "phong vũ biểu" của đời sống nhân dân

Ở hầu hết các nước Ả Rập, chính phủ đã đầu tư trợ cấp lớn cho bánh mì liên quan đến sinh kế của người dân. Do đó, bánh mì thường rất rẻ, và những người khó khăn về tài chính luôn có thể mua được bánh mì. Ở các nước như Ai Cập, Jordan, Syria và Lebanon, người dân chỉ cần bỏ ra một vài đồng xu tượng trưng là có thể ăn bánh mì dẹt thơm ngon. Có thể nói, bánh mì đã trở thành "chất ổn định" của xã hội Ả Rập và "phong vũ biểu" của tình cảm và dư luận quần chúng. Một trang web của viện nghiên cứu ở một nước Ả Rập gần đây đã đăng một bài báo rằng giá bánh mì tăng là một trong những nguyên nhân quan trọng gây ra sự kiện "Mùa xuân Ả Rập" năm 2011.

Do khí hậu khô hạn, chiến tranh thường xuyên và dân số tăng nhanh, nhiều nước Ả Rập hiện đang đối mặt với tình trạng thiếu lương thực bao gồm lúa mì, và phải dùng một lượng lớn ngoại tệ để nhập khẩu các nhu yếu phẩm như bột mì. Ví dụ, Ai Cập là nước nhập khẩu lúa mì lớn nhất thế giới, mua khoảng 10 triệu tấn lúa mì mỗi năm, và riêng trợ cấp cho bánh mì dẹt hàng năm của Ai Cập đã lên tới hơn 3 tỷ đô la Mỹ. Ngay cả ở một nước nông nghiệp như Lebanon, tình hình cũng không lạc quan. Trong số các loại ngũ cốc, lúa mì là phần quan trọng nhất trong chế độ ăn của người Lebanon, mỗi người tiêu thụ trung bình 130 kg mỗi năm, đứng đầu trong tất cả các loại ngũ cốc. Năm 2017, tổng lượng tiêu thụ lúa mì ở Lebanon là 770.000 tấn, trong đó lúa mì địa phương chỉ chiếm 16,9%, phần còn lại đều từ nhập khẩu. Đồng thời, chính phủ phải cung cấp một lượng lớn ngoại tệ để trợ cấp cho việc bán bánh mì, nếu không giá sẽ quá cao và gây ra sự bất bình và phản đối mạnh mẽ từ người dân, khiến chính phủ ở trong tình thế nguy hiểm.

Bánh mì pita Ả Rập thời tiền sử

Theo nghiên cứu của các học giả Ả Rập, từ 10.000 năm trước, con người thời tiền sử đã có thể nướng bánh mì pita đơn giản. Các nhà sử học cho rằng khi hỗn hợp lúa mì và nước được để ở nơi ấm áp để giải phóng men tự nhiên và tạo ra bột nở, người Ai Cập đã tình cờ phát hiện ra bí mật của quá trình lên men, và bánh mì pita lên men ra đời. Theo truyền thuyết, một nô lệ Ai Cập thời các Pharaoh vô tình ngủ quên khi đang làm bột cho chủ. Khi tỉnh dậy, anh ta thấy lửa nướng bánh đã tắt, và bột sống đã lên men và nở ra. Vì sợ bị chủ mắng, anh ta vội vàng nhóm lửa, và nướng bánh bột đã nở trên bếp, và cứ thế, bánh mì dẹt lên men ra đời.

Bánh mì pita là khẩu phần ăn của người Bedouin trong sa mạc. Có câu nói rằng người Bedouin là những người phát minh ra bánh mì dẹt sớm nhất.

Vào tháng 8 năm 2019, các nhà khoa học Israel đã phát hiện ra một loại men 4500 năm tuổi trong các mảnh gốm Ai Cập cổ đại. Ngoài việc được sử dụng làm nguyên liệu sản xuất rượu, men cổ đại còn được các nhà sinh vật học và Ai Cập học người Mỹ dùng để làm bánh mì và bánh mì dẹt, tái tạo thành công hương vị của bánh mì pita Ai Cập cổ đại.